-
Postów
166 -
Dołączył
-
Ostatnia wizyta
Odpowiedzi opublikowane przez miramax
- Poprzednia
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- Dalej
- Strona 5 z 7
-
-
Bez sensu!!!!!!!
-
Komenda w dosie "fixmbr" (naprawie uszkodzony lub niewłaściwy sektor startowy) powinna załatwić sprawe.
-
HP photosmoart M305
Minolta X3I
Canon a400
kodak cx7330
Taka by była moja kolejność ale osobiście używam i polecałbym HP 945.
-
Avast! 4.6
-
-
Jaki masz system? Jeżeli Widows 98 to zainstaluj sobie IE 6.0 na 5.0 strony te niechodzą.
-
Dzięki za info.
-
Napewno zwarcie w zasilaczu.
-
Faktycznie beznadzieja ale gratuluje pomysłu.
-
Ja bym stawiał na zasilacz.
-
To jest tylko Windows :)
-
Może być winny dysk.
-
Adrian Wong
THE DEFINITIVE BIOS OPTIMIZATION GUIDE
BIOS FEATURES SETUP
BIOS Features Setup: część 1
Virus Warning / Anti-Virus Protection
Opcje : Enabled, Disabled, ChipAway
Gdy funkcja ta jest włączona BIOS będzie wysyłał komunikat ostrzegawczy przy każdej próbie dostępu do sektora bootującego (boot
sectora) lub tablicy partycji. Jeśli to możliwe należy pozostawić ją włączoną. Zauważ, że chroniony jest wówczas tylko sektor bootujący
i tablica partycji, a nie cały dysk.
Funkcja ta może być jednak przyczyną problemów podczas instalacji niektórych programów. Dobrym przykładem jest proces
instalacyjny Win95/98. Gdy Virus Warning jest włączone instalacja Win95/98 nie uda się. Wyłącz Virus Warning przed instalacją
podobnego oprogramowania.
Oprócz tego również wiele narzędzi diagnostycznych, które mają dostęp do sektora bootującego może wywoływać ten komunikat o
błędzie. Należy najpierw wyłączyć tę funkcję, zanim użyjemy tego typu narzędzi.
Na koniec trzeba wspomnieć, że funkcja ta jest bezużyteczna w przypadku dysków, które pracują na zewnętrznych kontrolerach z
własnym BIOS-em. Wirusy sektora bootującego ominą BIOS i zapiszą się bezpośrednio na tych dyskach. Do takich kontrolerów należą
kontrolery SCSI i UltraDMA66.
Niektóre płyty główne mają swój własny, oparty na regułach (rule-based) kod antywirusowy (ChipAway) zawarty w BIOS-ie. Włączenie
go zapewnia dodatkową ochronę antywirusową systemu, ponieważ możliwe będzie wykrycie wirusów sektora bootującego zanim będą
miały one okazję zarazić sektor bootujący twardego dysku. Także ta funkcja jest bezużyteczna w przypadku twardych dysków na
odrębnych kontrolerach z własnym BIOS-em.
CPU Level 1 Cache
Opcje : Enabled, Disabled
Ustawienie to można wykorzystać do włączenia lub wyłączenia L1 cache procesora. Naturalnie domyślnie funkcja ta jest włączona.
Przydaje się ona overclockerom, którzy chcą określić przyczynę nieudanego przetaktowania. To znaczy, jeśli CPU nie może osiągnąć
500MHz przy włączonym L1 cache i vice versa. W takim wypadku to właśnie L1 cache uniemożliwia stabilne osiągnięcie 500MHz.
Jednak wyłączenie L1 cache aby zwiększyć możliwości przetaktowania procesora jest bardzo złym pomysłem, zwłaszcza w przypadku
wysoce potokowych (highly pipelined) konstrukcji, takich jak rodzina procesorów P6 Intela (Pentium Pro, Celeron, Pentium II, Pentium
III).
CPU Level 2 Cache
Opcje : Enabled, Disabled
Ustawienie to można wykorzystać do włączenia lub wyłączenia L2 cache procesora. Naturalnie domyślnie funkcja ta jest włączona.
Przydaje się ona overclockerom, którzy chcą określić przyczynę nieudanego przetaktowania. To znaczy, jeśli CPU nie może osiągnąć
500MHz przy włączonym L2 cache i vice versa. W takim wypadku to właśnie L2 cache uniemożliwia stabilne osiągnięcie 500MHz.
Użytkownicy mogą zdecydować się na wyłączenie L2 cache aby bardziej przetaktować procesor, ale koszty z tym związane sprawiają,
że metoda jest nieopłacalna.
CPU L2 Cache ECC Checking
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta włącza lub wyłącza funkcję wykrywania i korygowania błędów (ECC) L2 cache (jeśli jest dostępna). Włączenie jej jest
zalecane, ponieważ wykrywa ona i koryguje błędy jednobitowe (single-bit errors) w danych przechowywanych w L2 cache. Wykrywa
również błędy dwubitowe (double-bit errors), ale ich nie naprawia. Nie mniej jednak działanie ECC stabilizuje system, zwłaszcza w
przypadku przetaktowania, gdy jest największe prawdopodobieństwo wkradnięcia się błędów.
Są tacy, którzy bronią wyłączania ECC, ponieważ redukuje ono wydajność. Różnica w osiąganej wydajności jest praktycznie
niezauważalna, jeśli w ogóle jest. Jednak stabilność i niezawodność osiągane dzięki ECC są rzeczywiste i niemałe. ECC może nawet
pozwolić na większe przetaktowanie niż byłoby możliwe przy wyłączonym ECC. A więc włącz ECC, aby uzyskać większą stabilność i
niezawodność.
Processor Number Feature
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta działa tylko wtedy, gdy masz zainstalowany procesor Pentium III, w przeciwnym razie najprawdopodobniej będzie ukryta.
Umożliwia ona kontrolę nad tym, czy numer seryjny Pentium III może być odczytywany przez programy zewnętrzne. Włącz ją, jeśli
bezpieczne transakcje wymagają użycia takiej funkcji. Większość użytkowników powinna jednak moim zdaniem ją wyłączyć, by chronić
swoją prywatność.
Quick Power On Self Test
Opcje : Enabled, Disabled
Włączenie te funkcji skraca czas trwania niektórych testów i pomija inne testy, które są wykonywane podczas startu systemu, dzięki
czemu system ładuje się znacznie szybciej.
Włącz ją by ładowanie odbywało się szybciej, ale wyłącz po dokonaniu jakichkolwiek zmian w systemie aby możliwe było wykrycie
ewentualnych błędów, które mogły prześliznąć się przez Quick Power On Self Test. Po kilku bezbłędnych próbnych przebiegach możesz
ją ponownie włączyć aby system ładował się szybciej i był nie mniej stabilny.
Boot Sequence
Opcje: A, C, SCSI/EXT
C, A, SCSI/EXT
C, CD-ROM, A
CD-ROM, C, A
D, A, SCSI/EXT (tylko wtedy, gdy masz co najmniej 2 twarde dyski IDE)
E, A, SCSI/EXT (tylko wtedy, gdy masz co najmniej 3 twarde dyski IDE)
F, A, SCSI (tylko wtedy, gdy masz 4 twarde dyski IDE)
SCSI/EXT, A, C
SCSI/EXT, C, A
A, SCSI/EXT, C
LS/ZIP,C
Funkcja ta umożliwia ustawienie kolejności w jakiej BIOS będzie szukał systemu operacyjnego. Aby zagwarantować najkrótszy możliwy
czas ładowania jako pierwszy wybierz twardy dysk, który zawiera system operacyjny. Normalnie byłby to dysk C, ale jeśli używasz
twardego dysku SCSI, wybierz SCSI.
Funkcja specjalna: Niektóre płyty główne (to znaczy ABIT BE6 i BP6) są wyposażone w dodatkowy kontroler IDE. Opcje BIOS-u tych
płyt głównych zastępują SCSI opcją EXT. Pozwala to komputerowi na ładowanie systemu z dysku IDE na trzecim lub czwartym porcie
(zasługa dodatkowego kontrolera IDE na płycie) lub z dysku SCSI. Jeśli chcesz ładować system z dysku IDE podłączonego do
pierwszego lub drugiego portu IDE, nie ustawiaj opcji Boot Sequence w taki sposób, by zaczynała się od EXT. Zwróć uwagę, że funkcja
ta musi działać w połączeniu z funkcją Boot Sequence EXT Means (zobacz niżej).
Boot Sequence EXT Means
Opcje: IDE, SCSI
Funkcja ta działa wyłącznie wtedy, gdy omówiona powyżej funkcja Boot Sequence ma ustawienia EXT, a także musi współdziałać z
funkcją Boot Sequence. Funkcja ta umożliwia określenie czy system startuje z dysku IDE połączonego z którymś z dodatkowych dwóch
portów IDE, w które wyposażone są niektóre płyty główne (tzn. ABIT BE6 i BP6), czy z dysku SCSI.
Aby załadować system z dysku IDE podłączonego do trzeciego lub czwartego portu IDE (zasługa dodatkowego kontrolera IDE na
płycie) będziesz musiał najpierw ustawić funkcję Boot Sequence tak aby zaczynała się od EXT. Na przykład EXT, C, A. Wówczas
będziesz musiał ustawić funkcję Boot Sequence EXT Means na IDE.
Aby załadować system z dysku SCSI ustaw Boot Sequence tak aby zaczynała się EXT.
Na przykład EXT, C, A.
W takim wypadku będziesz musiał ustawić funkcję Boot Sequence EXT Means na SCSI.
BIOS Features Setup: część 2
First Boot Device
Opcje : Floppy, LS/ZIP, HDD-0, SCSI, CDROM, HDD-1, HDD-2, HDD-3, LAN, Disabled
Funkcja ta pozwala ustawić pierwsze urządzenie, z którego BIOS spróbuje załadować system (OS). Zauważ, że jeśli BIOS potrafi
załadować OS z urządzenia określonego przez tę funkcję, to rzecz jasna nie załaduje innego systemu, jeśli masz inny system na innym
urządzeniu.
Jeśli na przykład, ustawisz Floppy jako First Boot Device, BIOS załaduje DOS 3.3, który umieściłeś na dyskietce, ale nie będzie się
przejmował ładowaniem Win2k pomimo, że może on być na dysku C. Jako taka funkcja ta jest użyteczna do rozwiązywania problemów
i instalowania systemu z CD. Domyślnym ustawieniem jest Floppy. Ale o ile nie ładujesz często systemu ze stacji dyskietek albo nie
potrzebujesz zainstalować systemu operacyjnego z CD lepiej jest ustawić dysk twardy (zwykle HDD-0) jako First Boot Device. Skróci to
proces ładowania.
Second Boot Device
Opcje : Floppy, LS/ZIP, HDD-0, SCSI, CDROM, HDD-1, HDD-2, HDD-3, LAN, Disabled
Funkcja ta pozwala ustawić drugie urządzenie, z którego BIOS spróbuje załadować system (OS). Zauważ, że jeśli BIOS jest w stanie
załadować OS z urządzenia określonego jako First Boot Device, żadne z ustawień tej funkcji nie będzie działać. Tylko wtedy, gdy BIOSowi
nie udaje się znaleźć systemu na First Boot Device spróbuje on znaleźć i załadować system z Second Boot Device.
Jeśli na przykład, ustawisz Floppy jako First Boot Device, ale nie włożysz dyskietki do stacji BIOS załaduje Win2k, które masz
zainstalowane na dysku twardym C (ustawionym jako Second Boot Device). Ustawieniem domyślnym jest HDD-0, to znaczy pierwszy
wykryty twardy dysk, zwykle podłączony do kanału Primary Master IDE. O ile nie masz wyjmowanego dysku ustawionego jako First
Boot Device funkcja ta jest bardzo mało przydatna. HDD-0 to najzupełniej świetny wybór, chociaż możesz ustawić inne urządzenie, aby
spełniało rolę alternatywnego dysku startowego.
Third Boot Device
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta pozwala określić trzecie urządzenie, z którego BIOS spróbuje załadować system (OS). Zauważ, że jeśli BIOS jest w stanie
załadować OS z urządzenia określonego jako First Boot Device albo Second Boot Device, żadne z ustawień tej funkcji nie będzie
działać. Tylko wtedy, gdy BIOS-owi nie udaje się znaleźć systemu na First Boot Device i Second Boot Device spróbuje on znaleźć i
załadować system z Third Boot Device.
Jeśli na przykład ustawisz Floppy jako First Boot Device i napęd LS-120 jako Second Boot Device, ale obydwa napędy pozostawisz
puste, BIOS załaduje Win2k, które masz zainstalowane na dysku twardym C (ustawionym jako Third Boot Device).
Ustawieniem domyślnym jest LS/ZIP. O ile nie masz wyjmowanego dysku ustawionego jako First i Second Boot Device, funkcja ta jest
bardzo mało przydatna. LS/ZIP najzupełniej świetny wybór, chociaż możesz ustawić inne urządzenie, aby spełniało rolę alternatywnego
dysku startowego.
Boot Other Device
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta określa czy BIOS spróbuje załadować system operacyjny z Second lub Third Boot Device, jeśli nie uda mu się załadować go
z First Boot Device. Ustawieniem domyślnym jest Enabled i zalecane jest pozostawienie go w takim stanie. W przeciwnym razie, jeśli
BIOS nie może znaleźć systemu na First Boot Device, proces ładowania zostanie zatrzymany z komunikatem o błędzie "No Operating
System Found", pomimo, że OS jest na Second albo Third Boot Device.
Swap Floppy Drive
Opcje: Enabled, Disabled
Funkcja ta jest użyteczna jeśli chcesz zamieniać logiczny układ stacji dyskietek. Zamiast otwierać obudowę i zrobić to fizycznie, możesz
po prostu ustawić tę funkcję na Enabled. Wówczas pierwszy napęd będzie mapowany jako B, a drugi dysk jako A, czyli odwrotnie niż
zwykłej konwencji.
Funkcja ta przydaje się również jeśli obie stacje dyskietek w systemie mają różne formaty, a chcesz ładować system z drugiego dysku.
Dzieje się tak dlatego, że BIOS będzie ładował tylko ze stacji A.
Boot Up Floppy Seek
Opcje: Enabled, Disabled
Funkcja ta kontroluje czy BIOS szuka stacji dyskietek podczas ładowania. Jeśli BIOS nie może jej wykryć (ze względu na niewłaściwą
konfigurację albo fizyczną niedostępność) wyświetli komunikat o błędzie. BIOS wykryje również czy napęd ma 40 czy 80 ścieżek, ale
ponieważ wszystkie używane dziś napędy dyskietek mają 80 ścieżek, sprawdzanie to jest zbyteczne. Funkcja ta powinna być ustawiona
na Disabled by przyspieszyć proces ładowania systemu.
Boot Up NumLock Status
Opcje: On, Off
Funkcja ta kontroluje funkcjonalność klawiatury numerycznej podczas ładowania. Przy ustawieniu On klawiatura numeryczna będzie
działać w trybie numerycznym (do wpisywania cyfr), ale przy ustawieniu Off będzie działać w trybie kontroli kursora (do kontrolowania
kursora). Ustawienia tej funkcji zależą wyłącznie od twoich preferencji.
BIOS Features Setup: część 3
Gate A20 Option
Opcje : Normal, Fast
Funkcja ta określa w jaki sposób Gate A20 jest używane aby adresować pamięć powyżej 1MB. Gdy opcja ta jest ustawiona na Fast,
płyta główna kontroluje działanie Gate A20. Ale gdy jest ustawiona na Normal, Gate A20 kontroluje pin w kontrolerze klawiatury (?).
Ustawienie Gate A20 na Fast poprawia szybkość dostępu do pamięci, a co za tym idzie ogólną szybkość systemu, zwłaszcza pod OS/2 i
Windows.
Dzieje się tak dlatego, że OS/2 i Windows bardzo często wchodzą i wychodzą z trybu chronionego przez BIOS, więc Gate A20 musi się
często włączać, wyłączać i z powrotem włączać. Ustawienie Gate A20 na Fast poprawia wydajność dostępu do pamięci powyżej 1MB,
ponieważ chipset znacznie szybciej przełącza Gate A20 niż kontroler klawiatury. Zalecane jest ustawienie tej opcji na Fast, by dostęp
do pamięci odbywał się szybciej.
IDE HDD Block Mode
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja IDE HDD Block Mode przyspiesza dostęp do twardego dysku dzięki jednoczesnemu przenoszeniu danych z wielu sektorów
zamiast używania starego trybu transferu pojedynczych sektorów. Gdy zostanie włączona BIOS automatycznie wykryje czy dysk twardy
obsługuje transfer bloków i skonfiguruje jego właściwe ustawienia. Do 64KB dane mogą być przesyłane na przerwanie przy włączonym
IDE HDD Block Mode. Ponieważ praktycznie wszystkie dyski twarde obsługują obecnie transfery bloków, normalnie nie ma powodu by
nie włączać IDE HDD Block Mode.
Jeśli jednak masz WinNT, uważaj. Według Chrisa Bope'a WindowsNT nie obsługuje IDE HDD Block Mode, a włączenie tej funkcji może
być przyczyną uszkodzeń danych. Ryu Connor potwierdził ten pogląd przysyłając mi link do artykułu Microsoftu o działaniu Enhanced
IDE pod WinNT 4.0. Według tego co napisano w artykule stwierdzono, że IDE HDD Block Mode (i 32-bitowy dostęp do dysku) były w
niektórych przypadkach przyczyną uszkodzenia danych. Microsoft zaleca by użytkownicy WinNT 4.0 wyłączali IDE HDD Block Mode.
Z drugiej strony Lord Mike zapytał kogoś obeznanego z tematem i usłyszał, że problem uszkadzania danych został potraktowany przez
Microsoft bardzo poważnie i poprawiony przez Service Pack 2. Chociaż nie udało mu się uzyskać oficjalnego oświadczenia ze strony
Microsoftu prawdopodobnie dość bezpieczne jest włączenie IDE HDD Block Mode pod WinNT, o ile zainstalowałeś Service Pack 2.
Jeśli wyłączysz IDE HDD Block Mode, tylko 512 bajtów danych może zostać przesłane na przerwanie. Nie ma co dodawać, że całkiem
poważnie obniża to wydajność. A więc wyłączaj IDE HDD Block Mode tylko wtedy, gdy masz WinNT. W przeciwnym razie powinieneś tę
funkcję włączyć, by uzyskać optymalną wydajność.
Więcej szczegółowych informacji o IDE HDD Block Mode znajdziesz w przewodniku Speed Demonz po IDE HDD Block Mode.
32-bit Disk Access
Opcje : Enabled, Disabled
32-bitowy Disk Access jest niewłaściwą nazwą, ponieważ tak naprawdę nie pozwala na 32-bitowy dostęp do twardego dysku. Tym, co
robi naprawdę jest ustawienie kontrolera IDE w taki sposób, by połączyć dwa 16-bitowe odczyty z twardego dysku w jeden 32-bitowy
podwójny transfer przekazu pamięci do procesora. Dzięki temu wykorzystanie magistrali PCI jest bardziej efektywne, ponieważ mniej
transakcji jest potrzebne by przesłać konkretną ilość danych.
Jednak według artykułu Microsoftu o działaniu Enhanced IDE pod WinNT 4.0, 32-bitowy dostęp do dysku może w niektórych
przypadkach powodować uszkadzanie danych pod WinNT. Microsoft zaleca by użytkownicy WinNT 4.0 wyłączali 32-bitowy Disk Access.
Z drugiej strony Lord Mike zapytał kogoś obeznanego z tematem i usłyszał, że problem uszkadzania danych został potraktowany przez
Microsoft bardzo poważnie i poprawiony przez Service Pack 2. Chociaż nie udało mu się uzyskać oficjalnego oświadczenia ze strony
Microsoftu prawdopodobnie dość bezpieczne jest włączenie IDE HDD Block Mode pod WinNT, o ile zainstalowałeś Service Pack 2.
Jeśli funkcja ta jest wyłączona transfery danych z kontrolera IDE do procesora będą się odbywały wyłącznie w trybie 16-bitowym.
Obniża to oczywiście wydajność, więc powinieneś tę funkcję włączyć, jeśli to możliwe. Wyłącz ją jedynie wtedy, gdy stajesz przed
możliwością uszkodzenia danych.
Więcej informacji o powyższym problemie z WinNT IDE znajdziesz w przewodniku Speed Demonz po IDE HDD Block Mode.
Typematic Rate Setting
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta pozwala ci kontrolować częstość powtarzania naciśnięć klawiatury, gdy nieprzerwanie naciskasz któryś z klawiszy.
Gdy funkcja ta jest włączona możesz samodzielnie dostosować jej ustawienia za pomocą dwóch funkcji sterujących (Typematic Rate i
Typematic Rate Delay). Jeśli jest wyłączona BIOS użyje ustawienia domyślnego.
Typematic Rate (Chars/Sec)
Opcje: 6, 8, 10, 12, 15, 20, 24, 30
Jest to szybkość (mierzona w znakach na sekundę - Cris) z jaką klawiatura powtarza naciśnięcia znaki, jeśli nieprzerwanie klawisze.
Ustawienie to będzie działać tylko wtedy, gdy włączone jest Typematic Rate Setting.
Typematic Rate Delay (Msec)
Opcje: 250, 500, 750, 1000
Jest to opóźnienie, mierzone w milisekundach, zanim klawiatura automatycznie powtórzy naciśnięcia klawisza, który naciskałeś
nieprzerwanie. Ustawienie to będzie działać tylko wtedy, gdy włączone jest Typematic Rate Setting.
Security Setup
Opcje: System, Setup
Opcja ta będzie działać tylko wtedy, gdy utworzyłeś hasło w PASSWORD SETTING na głównym ekranie BIOS-u.
Ustawienie jej na System sprawi, że BIOS podczas każdego ładowania systemu będzie prosił o podanie hasła. Jeśli wybierzesz Setup,
wówczas hasło jest wymagane tylko do dostępu do głównych menu BIOS-u. Opcja ta jest użyteczna dla administratorów systemu lub
sprzedawców komputerów, którzy nie chcą by niedoświadczeni użytkownicy dłubali w BIOS-ie.
BIOS Features Setup: część 4
PCI/VGA Palette Snoop
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta jest użyteczna tylko wtedy, gdy używasz karty MPEG albo karty dodatkowej, która używa "Feature Connector" karty graficznej
(najczęściej 26 bolcowe złącze podobne do wyjścia FDD). Poprawia ona błędną reprodukcję kolorów przez "podsłuchiwanie" (snooping)
pamięci bufora kadru karty graficznej i modyfikację (synchronizację) informacji przesyłanych z Feature Connector karty graficznej do
karty MPEG lub karty dodatkowej. Rozwiązuje również problem inwersji obrazu do czarnego ekranu po użyciu karty MPEG.
Assign IRQ For VGA
Opcje : Enabled, Disabled
Wiele high-endowych akceleratorów grafiki wymaga teraz prawidłowego działania IRQ. Wyłączenie tej funkcji w przypadku tego typu
kart może spowodować nieprawidłowe działanie oraz/lub kiepską wydajność. A zatem najlepiej będzie włączyć tę funkcję, jeśli masz
problemy z akceleratorem grafiki.
Jednak niektóre low-endowe karty nie wymagają normalnego działania IRQ. Sprawdź dokumentację swojej karty. Jeśli stoi w niej
napisane, że karta nie wymaga IRQ, możesz wyłączyć tę funkcję, by zwolnić IRQ do innych celów. W przypadku wątpliwości najlepiej
pozostawić ją włączoną, o ile naprawdę nie potrzebujesz IRQ.
MPS Version Control For OS
Opcje : 1.1, 1.4
Funkcja ta działa prawidłowo tylko w przypadku wieloprocesorowych płyt głównych, ponieważ określa wersję Multiprocessor
Specification (MPS), której używa płyta główna. MPS jest specyfikacją na podstawie której producenci pecetów projektują i budują
systemy o architekturze intelowskiej z dwoma lub więcej procesorami.
MPS wersja 1.4 dodała rozszerzone tabele konfiguracji aby poprawić obsługę konfiguracji z wieloma magistralami PCI. Wymagała ona
również by druga magistrala PCI działała bez potrzeby mostka. Nowsze wersje serwerowych systemów operacyjnych będą ogólnie
rzecz biorąc obsługiwały MPS 1.4, a w takim razie powinieneś zmienić BIOS Setup z domyślnego 1.1 na 1.4, jeżeli twój system
operacyjny obsługuje wersję 1.4. Pozostaw ustawienie 1.1 jeśli masz starszy serwerowy OS.
Eugene Tan poinformował mnie, że pod WinNT właściwym ustawieniem jest 1.4.
Typematic Rate Setting
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta pozwala ci kontrolować częstość powtarzania naciśnięć klawiatury, gdy nieprzerwanie naciskasz któryś z klawiszy.
Gdy funkcja ta jest włączona możesz samodzielnie dostosować jej ustawienia za pomocą dwóch funkcji sterujących (Typematic Rate i
Typematic Rate Delay). Jeśli jest wyłączona BIOS użyje ustawienia domyślnego.
OS Select For DRAM > 64MB
Opcje: OS/2, Non-OS/2
Gdy pamięci systemowej jest więcej niż 64MB, OS/2 różni się od innych systemów operacyjnych sposobem zarządzania RAM-em. A
więc, jeśli masz zainstalowany OS/2 IBM, wybierz OS/2, a w przypadku innych systemów operacyjnych Non-OS/2.
HDD S.M.A.R.T. Capability
Opcje: Enabled, Disabled
Opcja ta włącza/wyłącza obsługę S.M.A.R.T twardego dysku. Technologia S.M.A.R.T (Self Monitoring Analysis And Reporting) jest
obsługiwana przez wszystkie nowe dyski twarde i umożliwia wczesne wykrywanie i ostrzeganie o zbliżających się awariach dysku.
Powinieneś ją włączyć, aby rozumiejące S.M.A.R.T narzędzia mogły monitorować stan twardego dysku. Włączenie jej umożliwia
również monitorowanie stanu twardego dysku po sieci. Wyłączenie tej funkcji nie zwiększa wydajności nawet, jeśli nie zamierzasz
używać technologii S.M.A.R.T.
Istnieje jednak możliwość, że włączenie S.M.A.R.T spowoduje spontaniczne przeładowania w komputerach pracujących w sieci.
Johnathan P. Dinan wspomniał o takim przypadku przy włączonym S.M.A.R.T. S.M.A.R.T może wysyłać pakiety danych przez sieć
nawet, jeśli nic ich nie monitoruje. Mogło to być przyczyną spontanicznych przeładowań, które mu się przydarzyły (Comment # 103). A
więc spróbuj wyłączyć HDD S.M.A.R.T Capability, jeśli zdarzają ci się przeładowania lub pady, gdy jesteś w sieci.
Report No FDD For Win95
Opcje : Enabled, Disabled
Jeśli używasz Windows 95/98/ME bez stacji dyskietek, wybierz Enabled, aby zwolnić IRQ6. Jest to wymagane, aby pomyślnie przejść
test SCT pod Windows 95/98. Powinieneś również wyłączyć Onboard FDC Controller w menu Integrated Peripherals, gdy w
systemie nie ma stacji dyskietek. Jeśli ustawisz tę funkcję na Disabled BIOS nie będzie zgłaszał Win95/98 braku stacji dyskietek.
Delay IDE Initial (Sec)
Opcje : 0, 1, 2, 3, ..., 15
Proces ładowania nowych BIOS-ów jest obecnie znacznie szybszy niż kiedyś. Dlatego niektóre urządzenia IDE mogą nie być w stanie
obracać się na tyle szybko, by BIOS wykrył je podczas procesu ładowania. Ustawienie to jest używane do opóźnienia inicjalizacji takich
urządzeń IDE podczas startu systemu.
Jeśli to możliwe pozostaw ustawienie 0, aby system ładował się szybciej. Ale jeśli jednego lub więcej urządzeń nie udaje się
zainicjalizować podczas ładowania zwiększ tę wartość o tyle, by były prawidłowo inicjalizowane.
BIOS Features Setup: część 5
Video BIOS Shadowing
Opcje : Enabled, Disabled
Gdy funkcja ta jest włączona, BIOS karty graficznej jest kopiowany do pamięci systemowej by był do niego szybszy dostęp. Tworzenie
cienia (shadowing) poprawia wydajność BIOS-u, ponieważ BIOS może być wówczas odczytywany przez CPU poprzez 64-bitową
magistralę DRAM, a nie 8-bitową magistralę XT. Wydaje się to całkiem atrakcyjne, bo daje przynajmniej 100x większą szybkość
transferu, a kosztem jest utrata części systemowego RAM-u poświęconego na cień zawartości ROM-u.
Jednak współczesne systemy operacyjne całkowicie omijają BIOS i bezpośrednio zwracają się do karty graficznej. A więc nie ma
żadnych wywołań BIOS-u ani pożytku z tworzenia cienia BIOS-u. W takim razie nie ma potrzeby tracić RAM-u tylko po to, by tworzyć
cień BIOS-u wideo, gdy nie jest on potem w ogóle używany.
Ryu Connor potwierdził to przysyłając mi link do artykułu Microsoftu o tworzeniu cienia pod WinNT 4.0. Według tego artykułu
tworzenie cienia BIOS-u (niezależnie od tego co to za BIOS) nie daje żadnej poprawy wydajności, ponieważ nie jest on używany przez
WinNT. Będzie to wyłącznie strata pamięci. Chociaż w artykule nie ma mowy o Win9x kwestia jest ta sama, ponieważ Win9x są oparte
na tej samej architekturze Win32.
To nie wszystko. Niektóre manuale czynią aluzje do możliwej niestabilności systemu, gdy niektóre gry odwołują się do regionu RAM-u,
który już został użyty do utworzenia cienia BIOS-u wideo. Jednak nie jest to już problem, bo region RAM-u, w którym utworzony został
cień przeniesiono daleko poza zasięg programów.
Problem może powstać, gdy utworzony został cień tylko 32KB BIOS-u wideo. Nowsze BIOS-y wideo są większe niż 32KB, ale jeśli
powstał tylko cień 32KB, a reszta pozostała w pierwotnych lokacjach, wówczas mogą być problemy ze stabilnością, gdy następują
odwołania do BIOS-u. A więc, jeśli zamierzasz tworzyć cień BIOS-u wideo, będziesz musiał upewnić się, że tworzony jest cień całego
BIOS-u wideo. W wielu przypadkach domyślnie tworzony jest cień tylko regionu C000-C7FF. Aby to poprawić będziesz musiał:
• włączyć tworzenie cienia BIOS-u (dla regionu C000-C7FF) oraz
• włączyć tworzenie cienia pozostałych regionów, to znaczy C800-CBFF, dopóki nie powstaje cień całego BIOS-u wideo.
Kończąc wątek - obecnie większość kart graficznych posiada Flash ROM (EEPROM), który jest znacznie szybszy niż stary ROM i nawet
szybszy niż DRAM. A zatem nie ma już potrzeby tworzenia cienia BIOS-u wideo, a nie tworzenie go może nawet dobrze wpłynąć na
wydajność! Dodatkowo nie powinieneś tworzyć cienia BIOS-u wideo jeśli twoja karta graficzna ma Flash ROM, ponieważ nie mógłbyś
aktualizować jego zawartości, gdy tworzenie cienia jest włączone.
Z drugiej strony funkcja ta nadal może być przydatna. Niektóre gry pod DOS nadal używają BIOS-u wideo, ponieważ nie mają
bezpośredniego dostępu do procesora graficznego (chociaż te z bogatszą grafiką mają). A więc, jeśli grasz w wiele starych dosowskich
gier możesz spróbować włączyć Video BIOS Shadowing by poprawić wydajność.
Znakomity przegląd BIOS-ów wideo i tworzenia ich cieni znajdziesz w wyjaśnieniu Williama Patricka McNammary:
Cała sprawa jest natury historycznej. Dawno temu, gdy posiadanie karty VGA było dużą sprawą, karty graficzne były raczej głupie i
jednocześnie dość proste. Sprowadzały się one do kawałka pamięci, który odwzorowywał piksele na ekranie. Aby zmienić piksel
zmieniało się pamięć, która go odwzorowywała. Sprawy jak zmiana palet kolorów, rozdzielczości i tak dalej dokonywały się przez zapis
w zbiorze rejestrów karty graficznej. Jednak wszystko to wykonywane było przez procesor. Ponieważ kumunikowanie się ze sprzętem
różni się w zależności od sprzętu, komunikowanie się z kartą graficzną zależy od karty, którą masz zainstalowaną. Aby rozwiązać
problem karty zawierały chip BIOS-u. BIOS wideo było po prostu dodatkiem do BIOS-u systemowego. Był to po prostu
udokumentowany zestaw wywołań funkcji, których programista mógł użyć do kumunikowania się z chipsetem wideo.
Więc jak doszło do tworzenia cienia BIOS-u? Pamięć używana do przechowywania BIOS-u karty graficznej jest zwykle jakąś odmianą
pamięci EPROM (Electrically Programmable Read Only Memory, pamięć stała programowana elektrycznie - przyp. Cris). Bardzo
szybki EPROM ma czas dostępu 13-150ns, czyli mniej więcej taki sam jak pamięć w komputerze 8086. Oprócz tego szerokość
magistrali wynosiła 8 bitów. Gdy komputery stawały się szybsze (x386, x486 i tak dalej), a gry coraz bardziej skomplikowane graficznie,
wywoływanie BIOS-u zaczęło stawać się coraz bardziej wąskim gardłem. Aby pomóc w złagodzeniu problemu BIOS wideo został
przeniesiony do szybszej 16-bitowej pamięci systemowej, by przyspieszyć działanie systemu. W rzeczywistości większość graficznych
gier pod DOS i tak rzadko wywołuje BIOS. Większość bezpośrednio współdziała z chipsetem, jeśli jest to możliwe.
Szybkie podsumowanie: w "dawnych czasach" BIOS wideo nie miał tak naprawdę wiele wspólnego z działaniem karty graficznej. Po
prostu zapewniał zestaw wywołań funkcji, aby ułatwić życie programistom.
"A teraz z innej beczki..."
Nowe karty graficzne, te które mają akcelerowane funkcje, podpadają pod inna kategorię. Są wyposażone we wbudowany procesor. W
taki sam sposób w jaki systemowy BIOS mówi procesorowi jak uruchomić komputer, BIOS wideo mówi procesorowi graficznemu jak
wyświetlać obrazy. Powód dla którego nowe karty wyposaża się we flash ROM-y jest taki, że producenci mogą poprawić dowolny błąd
w kodzie. System operacyjny, który używa akcelerowanych funkcji karty graficznej komunikuje się bezpośrednio z procesorem karty,
dając mu zbiór poleceń. Jest to zadanie sterownika wideo. Idea jest taka żeby sterownik dawał systemowi operacyjnemu
udokumentowany zbiór wywołań funkcji. Gdy dokonywane jest jedno z tych wywołań sterownik wysyła właściwe polecenie do
procesora graficznego. Procesor graficzny wykonuje polecenia zgodnie z tym, co dyktuje to w jaki sposób został zaprogramowany
(BIOS wideo).
Zakres tworzenia cienia BIOS-u jest bez naczenia. Windows, Linux i każdy inny OS, który używa akcelerowanych funkcji nigdy nie
komunikuje się bezpośrednio z BIOS-em wideo. Jednak stary dobry DOS nadal to robi, a te same funkcje, które miały dawne karty
VGA mają nowe karty 3D. W zależności od tego, jak jest napisany interfejs wideo programów pod DOS, mogą one czerpać korzyść z
tworzenia cienia BIOS-u wideo.
Szybkie podsumowanie nr 2: We współczesnych akcelerowanych kartach graficznych głównym zadaniem BIOS-u wideo jest
zapewnienie programu procesorowi wideo (Riva TNT2, Voodoo 3, itp.), tak aby mógł on wykonać swoje zadanie. Interfejs pomiędzy
kartą graficzną a oprogramowaniem powstaje ze zbioru poleceń pochodzących od sterownika i naprawdę nie ma nic wspólnego z
BIOS-em. Pierwotne funkcje BIOS-u są nadal dostępne aby zachować wsteczną kompatybilność z VGA.
Więcej informacji na ten temat można znaleźć w jego mailu (Comment #91). Ostateczne potwierdzenie dlaczego nie powinieneś
tworzyć cienia BIOS-u wideo znajdziesz w opisie Steve'a Hausera jego złego doświadczenia z tworzeniem cienia:
Kilka lat temu (prawdopodobnie około '96) miałem kartę Matrox Millenium, a mój ówczesny BIOS domyślnie włączał tworzenie cienia
BIOS-u VGA... Cóż, Millenium ma BIOS większy niż 32KB. A więc, gdy uruchomiłem flaszowanie BIOS-u, pierwszy bit skopiował się
do cienia w systemowym RAM-ie, podczas gdy reszta trafiła do samej karty.
Nie ma potrzeby dodawać, że przy brakującym pierwszym bloku 32KB, BIOS karty był kompletnie uszkodzony i już nie działał. Od razu
widać, że tworzenie cienia MOŻE wpędzić cię w prawdziwe kłopoty w przypadku niedbale napisanego oprogramowania flaszującego
(które nie potrafi najpierw tego uszkodzenia sprawdzić). Nie mogę potwierdzić żadnego wzrostu/spadku szybkości jaki mogło to
spowodować, ale oto naprawdę istotna część historii, czyli co stało się z kartą po tym, jak już nie miała BIOS-u...
Nadal działała! (przeważnie)... WSZYSTKIE "dosowskie" tryby wideo przestały działać - totalnie czarny ekran. Ale słyszałem, że
komputer pika, a potem startuje normalnie. Po załadowaniu interfejsu graficznego Windows (z właściwymi sterownikami) wszystko
działało w 100 procentach normalnie. Wszystkie tryby akceleracji działały jak należy... OPRÓCZ tego, że wszystko, co wiązało się z
BIOS-em (nawet okno DOS-a w samych Windowsach) było w 100 procentach pozbawione tekstu. W tym "wbudowany" bezpieczny
tryb VGA (640x480x16 kolorów), który także nie działał w ogóle (ponieważ nie używa sterowników).
A więc masz najwyraźniej 100 procentową rację zakładając, że współczesne karty graficzne nie używają "adresowalnego przez DOS"
BIOS-u do niczego za wyjątkiem bezsterownikowych trybów VGA/EGA/ tekstowych. Nie zmierzam do tego, że "aktualizacje BIOS-u"
są bezużyteczne, ponieważ faktyczny BIOS karty zawiera znacznie więcej niż mała tablica widoczna dla BIOS-u. Może on zawierać
mikro-kod z patchami problemów (tak samo jak aktualizacje BIOS-u płyty głównej mogą naprawiać pewne problemy z procesorem).
Podałem ci przynajmniej jeden przykład kiedy włączenie tworzenia cienia BIOS-u może poczynić POWAŻNE i permanentne szkody
samej karcie graficznej... Po nieudanym "cieniowanym" flaszu karta już nigdy nie była w stanie ponownie renderować trybów
graficznych lub tekstowych DOS-a, a kolejne aktualizacje BIOS-u nic nie dawały, ponieważ nie były w stanie "wykryć aktualnej wersji
BIOS-u".
Shadowing Address Ranges (xxxxx-xxxxx Shadow)
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta pozwala ci zdecydować czy z bloku pamięci karty dodatkowej w zakresie adresów xxxxx-xxxxx utworzony zostanie cień czy
nie. Pozostaw ją wyłączoną jeśli nie masz karty dodatkowej używającej tego zakresu pamięci. Włączenie tej opcji, podobnie jak w
przypadku Video BIOS Shadowing, również nie przynosi korzyści jeśli masz Win95/98 i nie masz właściwych sterowników do swojej
karty.
Ryu Connor potwierdził to przysyłając mi link do artykułu Microsoftu o tworzeniu cienia pod WinNT 4.0. Według tego artykułu
tworzenie cienia BIOS-u (niezależnie od tego co to za BIOS) nie daje żadnej poprawy wydajności, ponieważ nie jest on używany przez
WinNT. Będzie to wyłącznie strata pamięci. Chociaż w artykule nie ma mowy o Win9x kwestia jest ta sama, ponieważ Win9x są oparte
na tej samej architekturze Win32.
Oprócz tego Ivan Warren ostrzega, że jeśli masz kartę dodatkową, która używa jakiegoś obszaru CXXX-EFFF dla I/O, wówczas
tworzenie cienia może prawdopodobnie uniemożliwić karcie działanie, ponieważ żądania pamięci R/W mogą nie być przekazywane do
magistrali ISA.
INTEGRATED PERIPHERALS
Integrated Peripherals: część 1
Onboard IDE-1 Controller
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta pozwala włączyć/wyłączyć pierwszy kanał IDE kontrolera IDE płyty głównej. Powinieneś pozostawić ją włączoną, jeśli używasz
kanału IDE na płycie. Wyłączenie jej uniemożliwi jakiekolwiek działanie urządzeniom IDE podłączonym do tego kanału.
Jeśli nie podłączasz do tego portu żadnych urządzeń IDE (albo, jeśli używasz zamiast tego zewnętrznej karty IDE/SCSI, możesz
wyłączyć ten kanał IDE, aby zwolnić IRQ do innych celów.
Onboard IDE-2 Controller
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta pozwala włączyć/wyłączyć drugi kanał IDE kontrolera IDE płyty głównej. Powinieneś pozostawić ją włączoną, jeśli używasz
kanału IDE na płycie. Wyłączenie jej uniemożliwi jakiekolwiek działanie urządzeniom IDE podłączonym do tego kanału.
Jeśli nie podłączasz do tego portu żadnych urządzeń IDE (albo jeśli używasz zamiast tego zewnętrznej karty IDE/SCSI, możesz
wyłączyć ten kanał IDE, aby zwolnić IRQ do innych celów.
Master/Slave Drive PIO Mode
Opcje : 0, 1, 2, 3, 4, Auto
Funkcja ta zwykle znajduje się w opcji Onboard IDE-1 Controller albo Onboard IDE-2 Controller. Jest ona powiązana z jednym z
kanałów IDE, wiec jeśli go wyłączysz, odpowiadająca temu kanałowi IDE opcja Master/Slave Drive PIO Mode zniknie albo będzie
nieaktywna.
Funkcja ta pozwala ustawić tryb PIO (Programmed Input/Output) dla dwóch urządzeń IDE (dyski Master i Slave) podłączonych do
danego kanału IDE. Normalnie powinieneś pozostawić ustawienie Auto i umożliwić BIOSowi autodetekcję trybu PIO dysku IDE.
Samodzielnie powinieneś ustawiać ją tylko z następujących przyczyn:
• jeśli nie BIOS nie może wykryć właściwego trybu PIO
• jeśli chcesz uruchomić urządzenie IDE z wyższym trybem PIO niż jest właściwy dla tego urządzenia
• jeśli przetaktowałeś magistralę PCI i jedno lub więcej urządzeń IDE nie może prawidłowo działać (korygujesz problem
używając niższego trybu PIO)
Zauważ, że overclocking szybkości transferu PIO może powodować utratę danych.
Poniżej znajduje się tabela różnych szybkości transferu PIO i odpowiadających im maksymalnych szybkości przesyłania danych.
Tryb transferu danych PIO Maksymalna przepustowość (MB/s)
PIO Mode 0 3.3
PIO Mode 1 5.2
PIO Mode 2 8.3
PIO Mode 3 11.1
PIO Mode 4 16.6
Master/Slave Drive UltraDMA
Opcje : Auto, Disabled
Funkcja ta zwykle znajduje się w opcji Onboard IDE-1 Controller albo Onboard IDE-2 Controller. Jest ona powiązana z jednym z
kanałów IDE, wiec jeśli go wyłączysz, odpowiadająca temu kanałowi IDE opcja Master/Slave Drive Ultra DMA zniknie albo będzie
nieaktywna.
Funkcja ta pozwala włączyć lub wyłączyć obsługę UltraDMA (jeśli jest dostępna) dla dwóch urządzeń IDE (dyski Master i Slave)
podłączonych do danego kanału IDE. Normalnie powinieneś pozostawić ustawienie Auto i umożliwić BIOSowi autodetekcję czy dysk
obsługuje UltraDMA. Jeśli obsługuje, to dla tego dysku zostanie włączony właściwy tryb transferu UltraDMA, umożliwiający mu
przesyłanie danych z szybkością do 100MB/s. Powinieneś ją wyłączyć tylko do rozwiązywania problemów.
Zwróć uwagę, że ustawienie tej funkcji na Auto nie włącza UltraDMA ani żadnego z wolniejszych trybów DMA dla urządzeń IDE, które
go nie obsługują. Oprócz tego aby każdy z tych trybów DMA działał (w tym tryby UltraDMA), będziesz musiał włączyć transfer DMA
przez OS. Pod Win9x można to zrobić zaznaczając pole wyboru w karcie właściwości danego dysku IDE.
Poniżej znajduje się tabela różnych szybkości transferu DMA i odpowiadających im maksymalnych szybkości przesyłania danych.
Tryb transferu DMA Maksymalna przepustowość (MB/s)
DMA Mode 0 4.16
DMA Mode 1 13.3
DMA Mode 2 16.6
UltraDMA 33 33.3
UltraDMA 66 66.7
UltraDMA 100 100.0
Ultra DMA-66/100 IDE Controller
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja to pozwala włączyć lub wyłączyć dodatkowy kontroler UltraDMA 66/100 na płycie (jeśli jest dostępny). Nie zaliczają się do nich
wbudowane kontrolery Intela ICH1 i ICH2 ani chipsety VIA, które już obsługują UltraDMA 66/100. Funkcja ta jest przeznaczona
wyłącznie dla dodatkowego kontrolera IDE (HighPoint albo Promise), który znajduje się na płycie głównej, oprócz wbudowanego
kontrolera IDE chipsetu.
Jeśli masz jedno lub więcej urządzeń podłączonych do tego kontrolera UltraDMA 66/100, powinieneś włączyć tę funkcję, by móc
używać tych urządzeń IDE. Powinieneś ją wyłączać tylko z następujących przyczyn:
• jeśli nie masz żadnych urządzeń podłączonych do dodatkowego kontrolera UltraDMA 66/100
• gdy na płycie na ma dodatkowego kontrolera UltraDMA 66/100
• do rozwiązywania problemów
Zauważ, że wyłączenie tej funkcji może skrócić czas ładowania komputera. Dzieje się tak dlatego, że BIOS kontrolera IDE nie będzie
ładowany, a co za tym idzie nie będzie potrzeby by czekać aż sprawdzi on urządzenia IDE na swoi kanale. A więc jeśli jej nie używasz,
najlepszym wyjściem może być jej wyłączenie.
USB Controller
Opcje: Enabled, Disabled
Funkcja ta jest podobna do Assign IRQ For USB. Włącza ona lub wyłącza alokację IRQ dla USB (Universal Serial Bus). Włącz ją jeśli
używasz urządzeń USB. Jeśli ją wyłączysz gdy używasz urządzeń USB, możesz mieć problem z ich działaniem. Jeśli jednak nie używasz
żadnych urządzeń USB, ustaw ja na Disabled. Zwolnisz w ten sposób IRQ do wykorzystania przez inne urządzenia.
Integrated Peripherals: część 2
USB Keyboard Support
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta włącza lub wyłącza obsługę klawiatury USB. Włącz ją, jeśli używasz klawiatury USB. W przeciwnym razie wyłącz ją.
USB Keyboard Support Via
Opcje : Enabled, Disabled
Opcja ta określa czy klawiatura USB jest obsługiwana za pośrednictwem systemu operacyjnego czy przez BIOS. Obsługa za
pośrednictwem systemu operacyjnego oferuje lepszą funkcjonalność, ale kosztem zerowej funkcjonalności pod DOSem. A więc, jeśli
używasz trybu rzeczywistego DOSa, ustaw tę opcję na BIOS abyś mógł używać klawiatury USB pod DOSem bez konieczności
instalowania sterownika.
Init Display First
Opcje : AGP, PCI
Jeśli używasz więcej niż jednej karty graficznej funkcja ta umożliwia ci dokonanie wyboru czy używać karty AGP, czy PCI jako
podstawowej karty graficznej. Jest to rozwiązanie użyteczne dla tych użytkowników, którzy zainstalowali więcej niż jedną kartę
graficzną, ale używają tylko jednego monitora. Pozwoli im to zdecydować czy załadować system z kartą graficzną AGP czy PCI.
Jeśli używasz tylko jednej karty graficznej, wówczas BIOS wykryje ją i normalnie załaduje, niezależnie od tego jaką opcję wybrałeś.
Może jednak wystąpić niewielkie skrócenie czasu inicjalizacji, jeśli wybrałeś właściwe ustawienie tej funkcji. Oznacza to, że jeśli
używasz tylko karty AGP, to ustawienie Init Display First na AGP może nieco skrócić czas ładowania.
KBC Input Clock Select
Opcje : 8MHz, 12MHz, 16MHz
Funkcja ta umożliwia dostosowanie zegara klawiatury w taki sposób, by uzyskać lepszą czas reakcji albo aby usunąć problem z
klawiaturą. Powinieneś ustawić ją na 16MHz by mieć lepszy czas reakcji. Ale jeśli klawiatura zaczyna zachowywać się
nieprzewidywalnie albo nie dochodzi do jej inicjalizacji, spróbuj obniżyć szybkość zegara, aby temu zaradzić.
Power On Function
Opcje: Button Only, Keyboard 98, Hot Key, Mouse Left, Mouse Right
Funkcja ta umożliwia wybranie metody włączania systemu. Normalnie powinna być ona ustawiona na Button Only, aby system był
uruchamiany wyłącznie przez przycisk/przełącznik w obudowie. Wśród opcji alternatywnych znajdują się uruchamianie systemu
z klawiatury, (jeśli obsługuje standard Keyboard 98), klawiszem specjalnym (w przypadku klawiatur standardowych) albo myszą.
Zauważ, że tylko mysz PS/2 obsługuje tę funkcję, a zatem nie każda mysz. Niektóre myszy PS/2 nie mogą jej obsługiwać ze względu
na pewien problem z kompatybilnością. Mysz korzystające z portu COM i połączenia USB również nie będą jej obsługiwały.
Opcja Keyboard 98 będzie działała tylko wtedy, gdy masz zainstalowane Windows 98 i właściwą klawiaturę. Wówczas będziesz mógł
używać klawisza "budzącego" na klawiaturze aby uruchomić system.
Inne klawiatury, które nie mają specjalnego klawisza do uruchamiania systemu mogą korzystać zamiast tego z opcji Hot Key.
Dostępnych jest dwanaście klawiszy specjalnych: Ctrl-F1 - Ctrl-F12. Wybierz klawisz, którego chcesz używać i będziesz mógł
uruchamiać komputer z klawiatury. Jeśli jednak twoja klawiatura jest zbyt stara, funkcja ta może nie działać.
Wybranie jednej z powyższych opcji nie daje żadnych zysków wydajności, a więc wybierz taką, która ci odpowiada.
Onboard FDD Controller
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta pozwala włączyć lub wyłączyć kontroler stacji dyskietek na płycie głównej. Jeśli używasz stacji podłączonej do kontrolera na
płycie, pozostań przy domyślnym ustawieniu Enabled. Ale jeśli używasz dodatkowego kontrolera FDD albo jeśli w ogóle nie masz stacji
dyskietek, wybierz ustawienie Disabled, aby zwolnić IRQ.
Onboard Serial Port 1/2
Opcje : Disabled, 3F8h/IRQ4, 2F8h/IRQ3, 3E8h/IRQ4, 2E8h/IRQ3, 3F8h/IRQ10, 2F8h/IRQ11, 3E8h/IRQ10, 2E8h/IRQ11, Auto
Funkcja ta pozwala wyłączyć port szeregowy na płycie głównej albo samodzielnie wybrać jego adres I/O i IRQ. Normalnie powinieneś
pozostawić ustawienie Auto, aby BIOS mógł wybrać najlepsze ustawienia, ale jeśli potrzebujesz konkretnego IRQ zajętego przez ten
port szeregowy, możesz samodzielnie wybrać alternatywne przerwanie. Jeśli nie używasz tego portu, możesz go również wyłączyć, aby
zwolnić IRQ.
Onboard IR Function
Opcje : IrDA (HPSIR) mode, ASK IR (Amplitude Shift Keyed IR) mode, Disabled
Funkcja ta zwykle znajduje się pod opcją Onboard Serial Port 2. Jest ona powiązana z drugim portem szeregowym, a więc jeśli go
wyłączysz, funkcja ta zniknie z ekranu albo będzie nieaktywna.
Są dwa różne tryby IR (Infra-Red). Wybierz tryb właściwy dla połączenia z zewnętrznym urządzeniem. Zwróć uwagę, że funkcja ta
wymaga złącza IR podłączonego do złącza IRd na płycie głównej.
Duplex Select
Opcje : Full-Duplex, Half-Duplex
Funkcja ta zwykle znajduje się pod opcją Onboard Serial Port 2. Jest ona powiązana z drugim portem szeregowym, a więc jeśli go
wyłączysz, funkcja ta zniknie z ekranu albo będzie nieaktywna.
Umożliwia ona określenie trybu transmisji portu IR. Wybranie ustawienia Full-Duplex umożliwi jednoczesną transmisję
dwukierunkową, podobną jak w przypadku rozmowy telefonicznej. Jednak wybranie Half-Duplex umożliwia transmisję z jednym
razem w jednym kierunku. Tak więc tryb Full-Duplex jest szybszy i znacznie bardziej pożądany. Przeczytaj jednak manual urządzenia
peryferyjnego IR, aby ustalić czy tryb Full-Duplex jest przez nie obsługiwany.
RxD, TxD Active
Opcje : High, Low
Funkcja ta zwykle znajduje się pod opcją Onboard Serial Port 2. Jest ona powiązana z drugim portem szeregowym, a więc jeśli go
wyłączysz, funkcja ta zniknie z ekranu albo będzie nieaktywna. Umożliwia ona ustawienie biegunowości odbioru/transmisji IR jako
High lub Low. Będziesz musiał sprawdzić w dokumentacji urządzenia peryferyjnego IR jaka jest właściwa biegunowość.
Integrated Peripherals: część 3
Onboard Parallel Port
Opcje : 3BCh/IRQ7, 278h/IRQ5, 378h/IRQ7, Disabled
Funkcja ta umożliwia wybranie adresu I/O i IRQ portu równoległego. Domyślny adres 378h i IRQ7 powinny działać jak należy w
większości przypadków, a więc jeśli nie masz problemów, powinieneś pozostać przy ustawieniach domyślnych. Wybieraj alternatywny
adres I/O i IRQ tylko wtedy, gdy masz problemy z konfiguracją portu równoległego.
Parallel Port Mode
Opcje : ECP, EPP, ECP+EPP, Normal (SPP)
Funkcja ta zazwyczaj znajduje się pod opcją Onboard Parallel Port. Jest ona powiązana z portem równoległym, a więc jeśli wyłączysz
port równoległy, funkcja ta zniknie z ekranu lub będzie nieaktywna.
Do wyboru są cztery opcje. Wartością domyślną jest Normal (SPP), która będzie działać z wszystkimi urządzeniami podłączonymi do
portu równoległego, ale bardzo wolno. Dostępne są dwa szybsze dwukierunkowe tryby, a mianowicie ECP (Extended Capabilities Port)
i EPP (Enhanced Parallel Port). ECP używa protokołu DMA aby uzyskać transfer danych o szybkości do 2.5Mbita/s i zapewnia
symetryczną komunikację dwukierunkową. Z drugiej strony EPP używa istniejących sygnałów portu równoległego, aby zapewnić
asymetryczną komunikację dwukierunkową.
Ogólnie rzecz biorąc, ze względu na swoje kolejki FIFO i używane kanały DMA, ECP jest dobre do transferów dużych partii danych
(zwykle w przypadku skanerów i drukarek). Z drugiej strony EPPM jest lepsze w przypadku połączeń, które często zmieniają kierunek
(np. napędy podłączone do portów równoległych, dla przykładu CD-ROM lub nawet HDD w przypadku notebooków). Wskazówka ta
pochodzi z Jan Axelson's Parallel Port FAQ, a więc zajrzyj tam, jeśli potrzebujesz więcej informacji o portach równoległych. Producent
twojego urządzenia podłączanego do portu równoległego mógł jednak wyznaczyć preferowany port równoległy. W takim przypadku
lepiej postąpić zgodnie z jego zaleceniami.
Tym, którzy nie wiedzą jaki tryb wybrać, ale przynajmniej wiedzą, że ich urządzenie podłączane do portu równoległego obsługuje
transfery dwukierunkowe, BIOS oferuje tryb ECP+EPP. Jeśli wybierzesz ten tryb, urządzenie na porcie równoległym będzie w stanie
używać jednego z tych dwóch trybów. To rozwiązanie należy jednak traktować jako ostateczność, ponieważ możesz wówczas
niepotrzebnie wiązać IRQ z niczym (jeśli twoje urządzenie w ogóle nie używa ECP) albo BIOS może nie wybrać najlepszego trybu portu
równoległego dla urządzenia. Jeśli to możliwe, ustaw port równoległy na taki tryb transferu, który najlepiej odpowiada podłączonemu
do niego urządzeniu.
ECP Mode Use DMA
Opcje : Channel 1, Channel 3
Funkcja ta znajduje się zwykle pod opcją Parallel Port Mode. Jest ona z nią powiązana, a więc jeśli nie włączasz trybu ECP albo
ECP+EPP, funkcja ta zniknie z ekranu albo będzie nieaktywna.
DMA Channel 3 będzie działał jak należy. Wybierz alternatywne ustawienie Channel 2 tylko wtedy, gdy występuje konflikt z innym
urządzeniem.
EPP Mode Select
Opcje : EPP 1.7, EPP 1.9
Funkcja ta znajduje się zwykle pod opcją Parallel Port Mode. Jest ona z nią powiązana, a więc jeśli nie włączasz trybu EPP albo
ECP+EPP, funkcja ta zniknie z ekranu albo będzie nieaktywna.
Możesz posłużyć się nią by wybrać, której wersji EPP chcesz używać. By mieć lepszą wydajność użyj EPP 1.9, ale jeśli masz problemy z
połączeniem spróbuj ustawić ją na EPP 1.7. W większości przypadków EPP 1.9 będzie działać doskonale. Więcej informacji znajdziesz w
wyjaśnieniu Kaspera Pedersena:
W protokole EPP port najpierw potwierdza sygnał żądania (chcę odczytywać/zapisywać). Podłączone urządzenie odczytuje dane i
wysyła sygnał potwierdzający (dostałem/przekazałem dane). Następnie port neguje sygnał (operacja zakończona). Na koniec
podłączone urządzenie neguje swoje potwierdzenie (gotowy do następnej operacji).
Wersje 1.7 i 1.9 różnią się od siebie ostatnim stanem, w którym podłączone urządzenie usuwa potwierdzony sygnał. Porty 1.7 nie
sprawdzają czy urządzenie to zanegowało potwierdzony sygnał, ale zakłada, że urządzenie usunęło go po upłynięciu 125ns. Może to
być problem, jeśli kable są długie.
Poprawiono to w wersji 1.9. Przed rozpoczęciem cyklu port czeka aż podłączone urządzenie zaneguje potwierdzony sygnał z
ostatniego cyklu. Umożliwia to lepsze projektowanie sprzętu po stronie urządzenia i korzystanie z dłuższych kabli (możliwe 50 metrów,
gdy używane jest IEEE1284, pomimo że wykracza to poza specyfikacje).
Rzecz sprowadza się do tego, że ustawienie portu na 1.9 jest kompatybilne z wcześniejszymi urządzeniami 1.7, ale ustawienie 1.7
spowoduje problemy z urządzeniami 1.9 albo z długimi kablami. Powodem istnienia tej opcji jest to, że "niektóre" urządzenia 1.7 nie
poradzą sobie z nowym cyklem mniej niż 125ns po tym jak port zanegował sygnał żądania. Należy to uważać za błąd w takim
urządzeniu.
Dekeonus przysłał poniższą informację pochodzącą z Warp Nine Engineering - The IEEE 1284 Experts:
Protokół EPP został pierwotnie opracowany przez Intela, Xircom i Zenith Data System, obecnie określany jako EPP1.7 (w odniesieniu
do proponowanej przez Xircom wersji 1.7). EPP1.9 (bardziej prawidłowa nazwa to 1284 EPP) był protokołem, który został
zaadaptowany jako jeden z bardziej zaawansowanych trybów IEEE 1284.
Tryb EPP1.7 jest oferowany ze względu na wsteczną kompatybilność, ponieważ urządzenie kompatybilne z 1284 EPP będzie działać
prawidłowo z kartą główną w wersji EPP 1.7, ale urządzenie peryferyjne EPP 1.7 może nie działać prawidłowo z kartą zgodną z 1284.
CHIPSET FEATURES SETUP
Chipset Features Setup: część 1
SDRAM CAS Latency Time
Opcje : 2, 3
Funkcja ta kontroluje opóźnienie (mierzone w cyklach zegarowych - CLK), które upływa zanim SDRAM zacznie wykonywać polecenie
odczytu po jego otrzymaniu. Określa ona również liczbę cykli potrzebną do ukończenia pierwszej części transferu wiązki danych. Innymi
słowy im mniejsze opóźnienie, tym szybsza transakcja.
Zauważ, że niektóre moduły SDRAM-u mogą nie być w stanie poradzić sobie z mniejszym opóźnieniem, zaczną być niestabilne i tracić
dane. Dlatego jeśli to możliwe ustaw SDRAM CAS Latency Time na 2 by uzyskać optymalną wydajność, ale zwiększ go do 3, gdy
system zaczyna być niestabilny.
Co ciekawe, zwiększenie CAS Latency Time daje taką korzyść, że pozwala by SDRAM pracował z większą szybkością zegara, a tym
samy daje ci większe możliwości przetaktowania systemu. A więc jeśli masz problemy z overclockingiem, spróbuj zwiększyć CAS
Latency Time.
SDRAM Cycle Time Tras/Trc
Opcje : 5/6, 6/8
Funkcja ta przełącza minimalną liczbę cykli zegarowych wymaganych przez Tras i Trc SDRAM-u. Tras odnosi się do Row Active Time
SDRAM-u, to znaczy czasu przez jaki rząd jest otwarty dla transferów danych. Jest on również znany jak Minimum RAS Pulse Width
.
Z drugiej strony Trc odnosi się do Row Cycle Time SDRAM-u, który określa jak długi czas jest potrzebny do ukończenia całego cyklu
złożonego z otwarcia i odświeżenia rzędu.
Ustawieniem domyślnym jest 6/8, które jest bardziej stabilne i wolniejsze niż 5/6. Przy ustawieniu 5/6 cykle SDRAM-u są szybsze, ale
rząd może pozostawać otwarty nie na tyle długo, by transakcje danych zostały ukończone. Sprawdza się to szczególnie w przypadku
SDRAM-u o zegarze szybszym niż 100MHZ.
A zatem powinieneś spróbować ustawienia 5/6, by mieć lepszą wydajność SDRAM-u i zwiększać je do 6/8 tylko wtedy, gdy system
zaczyna być niestabilny albo jeśli próbujesz doprowadzić do tego, by SDRAM pracował z większą szybkością zegara.
SDRAM RAS-to-CAS Delay
Opcje : 2, 3
Opcja ta pozwala wstawić opóźnienie pomiędzy sygnały RAS (Row Address Strobe) a CAS (Column Address Strobe). Opóźnienie
to pojawia się, gdy SDRAM jest zapisywany, odczytywany albo odświeżany. Rzecz jasna zmniejszenie opóźnienia poprawia wydajność
SDRAM-u, podczas gdy zwiększenie obniża wydajność.
Co za tym idzie spróbuj zmniejszyć opóźnienie z domyślnego 3 na 2 by mieć lepszą wydajność SDRAM-u. Jeśli jednak spotykasz się z
problemami związanymi z niestabilnością po zmniejszeniu opóźnienia, wróć do domyślnego 3.
SDRAM RAS Precharge Time
Opcje : 2, 3
Opcja ta ustawia liczbę cykli wymaganych by RAS zgromadził ładunek elektryczny zanim SDRAM zostanie odświeżony. Zmniejszenie
Precharge Time do 2 poprawia wydajność SDRAM-u, ale jeśli Precharge Time równy 2 jest niewystarczający dla zainstalowanej
pamięci, SDRAM może nie odświeżać się prawidłowo i nie zachowywać danych.
A więc ustaw SDRAM RAS Precharge Time na 2, by mieć większą wydajność SDRAM-u, ale zwiększą go do 3 jeśli spotykasz się z
problemami związanymi z niestabilnością po skróceniu Precharge Time.
SDRAM Cycle Length
Opcje : 2, 3
Funkcja podobna do SDRAM CAS Latency Time.
Kontroluje ona opóźnienie (w cyklach zegarowych - CLK) pomiędzy wykonaniem polecenia odczytu a jego otrzymaniem. Określa ona
również liczbę cykli zegarowych potrzebnych do ukończenia pierwszej części transferu wiązki danych. Innymi słowy im mniejsze
opóźnienie, tym szybsza transakcja.
Zauważ, że niektóre moduły SDRAM-u mogą nie być w stanie poradzić sobie z krótszym cyklem, zaczną być niestabilne i tracić dane.
Dlatego jeśli to możliwe ustaw SDRAM Cycle Lenght na 2 by uzyskać optymalną wydajność, ale zwiększ ją do 3, gdy system zaczyna
być niestabilny.
Co ciekawe, zwiększenie długości cyklu daje taką korzyść, że pozwala by SDRAM pracował z większą szybkością zegara, a tym samy
daje ci większe możliwości przetaktowania systemu. A więc jeśli masz problemy z overclockingiem, spróbuj zwiększyć CAS Cycle
Lenght.
SDRAM Leadoff Command
Opcje: 3, 4
Opcja ta pozwala dostosować czas inicjalizacji potrzebny zanim do danych przechowywanych w SDRAM-ie możliwy będzie dostęp. W
większości przypadków jest to czas dostępu do pierwszego elementu danych w wiązce. By uzyskać optymalną wydajność ustaw jego
wartość na 3 by mieć krótszy czas dostępu do SDRAM-u, ale zwiększ ją do 4 jeśli masz problemy ze stabilnością.
SDRAM Bank Interleave
Opcje: 2-Bank, 4-Bank, Disabled
Funkcja to pozwala ustawić tryb przeplotu interfejsu SDRAM-u. Przeplot umożliwia bankom SDRAM-u przeplatanie cykli odświeżania i
dostępu. Jeden z banków przechodzi cykl odświeżania, podczas gdy do innego następuje dostęp. Poprawia to wydajność SDRAM-u
poprzez maskowanie czasu odświeżania każdego z banków. Bliższe przyjrzenie się przeplotowi pokaże, że skoro cykle odświeżania
wszystkich banków SDRAM-u są ułożone naprzemiennie, daje to swego rodzaju efekt potokowania.
Jeśli w systemie są 4 banki, CPU może w idealnych warunkach wysyłać jedno żądanie danych do każdego z banków w następujących
po sobie cyklach zegarowych. Oznacza to, że w pierwszym cyklu zegarowym CPU wyśle adres do Banku 0, a następnie w drugim cyklu
zegarowym wyśle kolejny adres do Banku 1 przed wysłaniem trzeciego i czwartego adresu do Banków 2 i 3 odpowiednio w trzecim i
czwartym cyklu. Sekwencja to będzie wyglądała mniej więcej w ten sposób:
1. CPU wysyła adres #0 do Banku 0
2. CPU wysyła adres #1 do Banku 1 i otrzymuje dane #0 z Banku 0
3. CPU wysyła adres #2 do Banku 2 i otrzymuje dane #1 z Banku 1
4. CPU wysyła adres #3 do Banku 3 i otrzymuje dane #2 z Banku 2
5. CPU otrzymuje dane #3 z Banku 3
W rezultacie dane z wszystkich żądań będą nadchodziły kolejno z SDRAM-u bez żadnego rozdzielającego jej opóźnienia. Ale jeśli
przeplot nie został włączony, ta sama czteroadresowa transakcja będzie wygląda mniej więcej tak:
1. SDRAM się odświeża
2. CPU wysyła adres #0 do SDRAM-u
3. CPU otrzymuje dane #0 z SDRAM-u
4. SDRAM się odświeża
5. CPU wysyła adres #1 do SDRAM-u
6. CPU otrzymuje dane #1 z SDRAM-u
7. SDRAM się odświeża
8. CPU wysyła adres #2 do SDRAM-u
9. CPU otrzymuje dane #2 z SDRAM-u
10. SDRAM się odświeża
11. CPU wysyła adres #3 do SDRAM-u
12. CPU otrzymuje dane #3 z SDRAM-u
Jak widać przy włączonym przeplocie pierwszy bank zaczyna transfer danych do CPU w tym samym cyklu, w którym drugi bank
otrzymuje adres wysłany przez CPU. Bez przeplotu CPU wysyłałby adres do SDRAM-u, odbierał żądane dane, a następnie czekał aż
SDRAM zostanie odświeżony przed inicjalizacją drugiej transakcji danych. Traconych jest wówczas mnóstwo cykli zegarowych. To
dlatego przepustowość SDRAM-u zwiększa się, gdy przeplot jest włączony.
Jednak przeplot banków działa tylko wtedy, gdy żądane konsekutywnie adresy nie znajdują się w tym samym banku. Jeśli się znajdują,
wówczas transakcje danych zachowują się tak, jakby banki nie były przeplatane. CPU będzie musiał czekać aż wyczyszczona zostanie
pierwsza transakcja danych, a bank SDRAM-u musi zostać odświeżony zanim procesor będzie mógł wysłać następny adres do tego
banku.
Każdy DIMM SDRAM-u składa się z dwóch albo czterech banków. Dwubankowe DIMM-y używają 16 megabitowych chipów SDRAM-u i
mają pojemność 32MB lub mniejszą. Z drugiej strony czterobankowe DIMM-y zwykle używają 64 megabitowych chipów SDRAM-u,
chociaż gęstość SDRAM-u może wynosić do 256 megabitów na chip. Wszystkie DIMM-y SDRAM-u o pojemności 64MB lub większej są z
natury czterobankowe.
Jeśli używasz pojedynczego, dwubankowego DIMM-a, ustaw tę funkcję na 2-Bank, Ale jeśli używasz dwóch dwubankowych DIMM-ów,
możesz posłużyć się również opcją 4-Bank. W przypadku czterobankowych DIMM-ów możesz posłużyć się każdą z dostępnych opcji
przeplotu.
Naturalnie czterobankowy przeplot jest lepszy niż dwubankowy, więc jeśli to możliwe ustaw 4-Bank. Użyj 2-Bank tylko wtedy, gdy masz
pojedynczy dwubankowy SDRAM DIMM. Zwróć jednak uwagę, że Award (obecnie część Phoenix Technologies) zaleca by wyłączyć
SDRAM Bank Interleave, jeżeli używane są 16 megabitowe DIMM-y SDRAM.
Chipset Features Setup: część 2
SDRAM Precharge Control
Opcje : Enabled, Disabled
Funkcja ta jest również w niektórych BIOS-ach nazywana SDRAM Page Closing Policy. Określa ona czy to procesor, czy sam SDRAM
kontroluje ładowanie SDRAM-u. Jeśli opcja ta jest wyłączona wszystkie cykle procesora do SDRAM-u będą skutkowały poleceniem All
Banks Precharge na interfejsie SDRAM-u, co poprawia stabilność, ale obniża wydajność.
Jeśli opcja ta jest włączona, ładowanie jest pozostawione samemu SDRAM-owi, Redukuje to ilość ładowań SDRAM-u, ponieważ
wielokrotne cykle CPU do SDRAM-u mogą nastąpić zanim SDRAM wymaga odświeżenia. A więc włącz ją by mieć optymalną wydajność,
o ile nie masz problemów ze stabilnością systemu, gdy opcja ta jest włączona.
DRAM Data Integrity Mode
Opcje : ECC, Non-ECC
Ustawienie to jest używane do konfigurowania Data Integrity Mode RAM-u. ECC oznacza Error Checking and Correction
(wykrywanie i korygowanie błędów - Cris) i powinno być używane tylko wtedy, gdy masz specjalny, 72-bitowy ECC RAM. Pozwoli to
systemowi wykrywać i poprawiać błędy jednobitowe. Będzie ono również wykrywać błędy dwubitowe, ale nie będzie ich korygować.
Daje ono zwiększoną integralność danych i stabilność systemu kosztem niewielkiego spadku szybkości.
Jeśli masz ECC RAM, włącz tę funkcję (ustaw ją na ECC), aby czerpać korzyści ze zwiększonej integralności
-
Używam nagrywarki w opisie, jest super.
-
Wirusek to pewne.
-
Może fdisk/mbr ?
-
Może to być temperatura zwłaszcza jak masz dyski jeden nad drugim. Spróbuj je odsunąć od siebie.
-
Mam kabel do łączenia dwóch komputerów przez USB i mam pytanie czy można udostępnić łącze internetowe tym kablem (tak samo jak skrętką i kartami sieciowymi)?
Szukałem info na różnych forach ale nigdzie nie napotkałem odpowiedzi..
-
Dysk jest napewno sprawny, to jest napewno jakieś ustawienie w biosie lub na płycie. Tylko gdzie...?
-
Czy naprawde nikt nie potrafi rozwiązać tego problemu?
-
Mam ten sam problem, czy ma ktoś może jakąś podpowiedź w tym temacie.
-
Zgadzam się z "virtuomaniak" że "serv-u" to jeden z najlepszych serwerów ftp.
-
U mnie też działa.
-
Myślisz że po tej zamianie talerzy jeszcze dysk będzie pracował? :)
- Poprzednia
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- Dalej
- Strona 5 z 7

Krzyś Kubeczko Nie Żyje!
w Alternatywne Platformy
Opublikowano
Niestety niemożna nawet podetrzeć są za śliskie :)